سەرەتا / به‌شێن مالپه‌ری / ئاینى / ئيعجازێن زانستێ د چيرِۆكا (أصحاب الكهف) دا.

ئيعجازێن زانستێ د چيرِۆكا (أصحاب الكهف) دا.

ئيعجازێن زانستێ د چيرِۆكا (أصحاب الكهف) دا.
مالپه‌رێ خابير / زاخۆ
أدريس غازى

چيرۆكا (أصحاب الكهف) ئێك ژ وان چيرِۆكايه‌ ئه‌وێن قۆرئانا پيرۆز بۆ مه‌ ڤه‌گێراين و چێرۆكه‌كا تژى نهێنى و ئيعجازه‌ و سوره‌ته‌كا قۆرئانێ يا ب ناڤێ وێ هاتييه‌ نافكرن و ژ وان سوره‌تێت گه‌له‌ك ب خێر دئێته‌ هه‌ژمارتن نه‌خاسمه‌ خواندنا وێ ل هنده‌ك ده‌مان وه‌كى رۆژا ئه‌ينى و هه‌ر وه‌سا ژ به‌ركرنا وێ.

د ڤى بابه‌تێ كورتدا ده‌رفه‌ت نينه‌ ئاماژه‌ وان هه‌مى نهێنى و ئيعجازێن د ڤێ چيرِۆكێدا هاتين بده‌ين به‌لێ ب تنێ مه‌ره‌ما مه‌ ئه‌وه‌ ئه‌م به‌حسێ سێ ئيعجاز و بابه‌تێن زانستى بكه‌ين ئه‌وێت د چيرِۆكا ناڤبريدا هاتين.

1ـ خودايێ مه‌زن د ده‌رهه‌قا واندا دبێژيت (وتحسبهم أيقاضاً وهم رقود…) ئانكو ( یا ژته‌ڤه‌ ئه‌و د هشیارن و ئه‌و بخو د نڤستینه‌) چونكى چاڤێت وان دڤه‌كرى بوون و ئه‌و ب خۆ دنڤست بوون)، مامۆستا ئيسماعيل سگێرى د ته‌فسيرا ژياندا ب ڤى ره‌نگى شرۆڤه‌ دكه‌ت، به‌لێ شرۆڤه‌كه‌رێ قۆرئانێ يێ ناڤدار (ابن كثير) دبێژيت (هه‌روه‌كى ئه‌و وه‌كى گورگى نڤستى ئه‌ڤێ دبێژن ده‌مێ دنڤيت چاڤه‌كى دنقينت و ئێكى دهێليته‌ ڤه‌كرى چونكى ئه‌گه‌ر چاڤ به‌رده‌وام بێنه‌ نقاندن دێ پويچ بن) هه‌ر وه‌سا چه‌ندين شرۆڤه‌كه‌رێن دى يێن قۆرئانێ دبێژن چاڤێن وان دڤه‌كرى بوون و ئه‌و ب خۆ دنڤستى بوون. شيانێن خودێ گه‌له‌كن و ئه‌و دشييا چاڤێن وان بپارێزيت ژ پويچ بوونێ بێى چاڤێن وان ب هێليته‌ ڤه‌كرى به‌لێ وه‌سا دياره‌ وى دڤێت به‌رێ مه‌ ب ده‌ته‌ راستييا زانستى ئه‌ڤا مه‌ به‌حس ژێ كرى.
2ـ د تمامه‌تييا ئايه‌تا بووريدا خودايێ مه‌زن دبێژيت (…ونقلبهم ذات اليمين وذات الشمال..) ئانكو (مه‌ ئه‌و ل سه‌ر ته‌نشتا راستێ و چه‌پێ دقولپاندن و دزڤرِاندن) و هنده‌ك شرۆڤه‌كه‌رێن قۆرئانێ دبێژن خودايێ مه‌زن ئه‌و دقولپاندن دا له‌شێ وان پويچ نه‌بيت و ئاخ وان نه‌خۆت.
نووژدارييا هه‌ڤچه‌رخ پشتى چه‌ندين ڤه‌كولينا دياركر كو ئه‌گه‌ر مرۆڤ بۆ ده‌مه‌كێ درێژ بمينيت ل سه‌ر جهێ خۆ دێ گڤاشتنا له‌شى ل سه‌ر خانه‌ و ته‌ڤنێن له‌شى ئه‌وێت ب نڤينانڤه‌، بيته‌ ئه‌گه‌ر بۆ كێم هاتن و چوونا خوينێ ل وێ ده‌ڤه‌رێ و د ئه‌نجامدا دێ كه‌ره‌ستێن جوداجودا ل وێ ده‌ڤه‌رێ كۆم بن و ژ ئه‌نجامێ ڤان هه‌رسێ تشتان (گڤاشتنا له‌شى و كێم هاتن و چوونا خوينێ و كۆمبوونا كه‌ره‌ستان) دێ هێز و ئێكگرتن و به‌رگرييا وان خانه‌ و ته‌ڤنان كێم كه‌ت و د ئه‌نجامدا دێ پويچ بن و بنه‌ ئارمانج بۆ هێرشێن ميكرۆباتان و  ئه‌ڤ چه‌نده‌ دێ بيته‌ ئه‌گه‌ر بۆ كولبوونا وێ ده‌ڤه‌رێ و دێ يا ب زه‌حمه‌تبيت بۆ چاره‌سه‌رييێ و پشتى هينگێ دێ به‌لاڤه‌بيت وبيته‌ ئه‌گه‌رێ ژه‌هراڤيبوونا چه‌رمێ له‌شێ و ئه‌ڤ كولكه‌ دئێنه‌ هه‌ژمارتن ئێك ژ ئه‌گه‌رێن مرنا وى نه‌ساخى ده‌مه‌كێ درێژ دمينته‌ ل سه‌ر جهى بێى قولپاندن. ئه‌گه‌ر ئه‌م هويرك به‌رێ خۆب ده‌ينه‌ ئايه‌تێ دێ بينن خودايێ مه‌زن دبێژيت مه‌ ئه‌و ل سه‌ر ته‌نشتا راستێ و چه‌پێ دقولپاندن و نه‌ گۆتى مه‌ ئه‌و ل سه‌ر زك و پشتان دقولپاندن و ئه‌ڤه‌ ئاماژه‌يه‌كا زانستييه‌ ئه‌و ژى ئه‌وه‌ كو نڤستنا ل سه‌ر زكى يا ب زيانه‌ و ئه‌ڤه‌ راستييه‌كا زانستييه‌ چونكى زانست دبێژيتن نڤستنا ل سه‌ر زكى دبيته‌ ئه‌گه‌رێ تێكچوونا بزاڤا په‌ردا ناڤبر ژ ئه‌نجامێ گڤاشتنا ئه‌ندامێن هناڤان ل سه‌ر و د ئه‌نجامدا بێهن خۆش نائێت و بچيت و زيان دگه‌هنه‌ ساخله‌مييا مرۆڤى، هه‌روه‌سا نڤستنا ل سه‌ر پشتێ بۆ ده‌مه‌كێ درێژ دبيته‌ ئه‌گه‌رێ راوه‌ستانا هاتن و چوونا بێهنێ ژ ئه‌نجامێ گرتنا بورِى يێت هه‌واى و وێ تێكچوونا به‌رهنگارى دلى دبيت.
خودايێ مه‌زن دشييا وان بپارێزێت ژڤان زيانان هه‌مييان بيێ قولپاندنا و زڤراندنا وان د گه‌ل نڤستنا وان بۆ ده‌مێ (300) مالان به‌لێ خودايێ مه‌زن ئه‌و د قولپاندن ژ به‌ر دوو مفايان: ـ
ـ  بۆ به‌رژه‌وه‌ندييا وان و پاراستنا وان ژ ڤان كولك و كولبوونان.
ـ بۆ به‌رژه‌وه‌ندييا وان مرۆڤێن پشتى وان دئێن و قورئانێ دخوينن، دا ئه‌گه‌ران بحه بينن و د ئه‌نجامدا خۆ ژ زيانان ب پارێزن و هه‌ر وه‌سا دياركرنا رێكه‌كا نووژدارييا گرنگ بۆ خۆپاراستنێ ژ گه‌له‌ك نه‌ساخييان ئه‌وژى رێكا وه‌رزش و چاره‌سه‌رييا سرۆشتێيه‌.
3ـ قورئان دبێژيت (أهل الكهف) مانه‌ نڤستى د وێ شكه‌فتێدا (309) سالان (ولبثوا في كهفهم ثلاثمائة سنين وازدادوا تسعا..)  ده‌مێ قۆرئانێ هۆسا دياركرى ئينا (أهل الكتاب)ان گۆتى ئه‌ڤ نه‌ه ساله‌ ژ كيڤه‌ هاتينه‌ چونكى ئه‌و (300) سالان مابوونه‌ نڤستى (309) سالان بۆچى قۆرئانێ ئه‌ڤ نه‌ه ساله‌ پێڤه‌كرن و گۆتى (وازدادوا تسعا).

چێرۆكا (أهل الكهف) يا هاتيه‌ تۆماركرن د كتێبێت به‌رێدا ب (300) سالان و ئه‌و مێژوويا خۆ ب حسابا سالا رۆژێ دنڤيسن (سالا رۆژێ 365.232217) رۆژن، ده‌مێ قۆرئانێ ڤيايى ڤێ چيرِۆكێ بۆ ئوممه‌تا عه‌ره‌بى ڤه‌گێريت ئه‌ڤا (ب حسابا عه‌ره‌بى) يا سالا هه‌يڤێ مێژوويا خۆ دنڤێسيت (سالا هه‌يڤێ (354.367067) رۆژن و جودايى د ناڤبه‌را هه‌ر دوو سالاندا (10.875149) رۆژن.
قۆرئانێ رابوو ب گوهۆرٍينا سالێن رۆژێ بۆ سالێن هه‌يڤێ و ب حسابه‌كا هوير ئه‌گه‌ر مه‌ بڤێت ئه‌م بزانين سالا رۆژێ و هه‌يڤێ به‌رانبه‌ر ئێك چه‌وايه‌ دێ بێژين سالا رۆژێ ساله‌كا هه‌يڤێ يه‌ كو (354.367068) رۆژن دگه‌ل (10.875149) رۆژا كو جوداهييا دناڤبه‌را هه‌ردووكاندايه‌ دئه‌نجامدا دێ بيته‌ (365.232217) رۆژ و ب ڤێ چه‌ندێ هه‌ر (100) سالێن رۆژێ دبنه‌ (103) سالێن هه‌يڤێ و د ئه‌نجامدا (300) سالێن رۆژێ دێ بنه‌ (309) سالێن هه‌يڤێ و ژبه‌ر ڤێ چه‌ندێ قورئانێ گۆتى (309) سالان مان، وه‌كى خودانێ ته‌فسيرا ژيان دبێژيت (ئه‌و سێ سه‌د سالان (نڤستن) د شكه‌فتا خۆدا مان (ل دويڤ حسێبا رِۆژێ) و نه‌ه سالێت دى لێ زێده‌كرن (ل دويڤ حسێبا هه‌يڤێ).

ژێده‌ر:
1ـ ته‌فسيرا ژيان، ئيسماعيل سگێرى
2ـ به‌رنامه‌يێ (المعجزة الخالدة) سي دي.
3ـ أشهد أن هذا القران من عند الله، محمود غريب.

Check Also

بوچی خواندنا سورەتا (الكهف) ل روژا ئەینیێ‌ ؟

بوچی خواندنا سورەتا (الكهف) ل روژا ئەینیێ‌ ؟ مالپه‌رێ خابير / زاخۆ نڤيسين : لزكين …

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *