سەرەتا / به‌شێن مالپه‌ری / ئاینى / دوعا…. چه‌كێ ژبیركری (فاكته‌رێن كارتێكرنێ ل گوهورینا ئاستێ قه‌بیلكرنا دوعایێ دكن)

دوعا…. چه‌كێ ژبیركری (فاكته‌رێن كارتێكرنێ ل گوهورینا ئاستێ قه‌بیلكرنا دوعایێ دكن)

احمد نور

1- بابه‌تێ دوعایێ:

بابه‌تێ دوعا بۆ دهێته‌ كرن رولێ خوه‌ د قه‌بیلكرنا دوعایێ دا یێ هه‌یی و نابت دوعا بۆ گونه‌هه‌كێ یان تشته‌كێ خه‌له‌ت بهێته‌ كرن.

{النَّبِي صلى الله عليه وسلم قال : يَسْتَجِيبُ اللهُ لأَحَدِكُمْ مَا لَمْ يَدْعُ بِإثْمٍ أو قَطِيعَةُ رَحْمٍ أو يَسْتَعْجِل قَالوا و مَا الاسْتِعْجَالُ يَا رَسُولَ الله قَال: يَقُولُ قَدْ دَعَوْتُكَ يَا رَب قَدْ دَعَوْتُكَ يا رَب فَلا أرَاكَ تَسْتَجِيبُ لي فَيَسْتحْسِر عِنْدَ ذلك فَيَدَع} (21) .ئانكو (به‌رده‌وام خودێ دوعایا به‌نده‌یی قه‌بیل دكت هندی ئه‌و دوعا ب گونه‌هێ یان بڕینا مرۆڤانیێ نه‌كت، و هندی ئه‌و له‌زێ نه‌كت ،گوتنێ یا پێغه‌مبه‌رێ خودێ له‌زكرن چه‌وایه‌؟ گوت: بێژیت: من دوعا كرن ، و من دوعاكرن و من نه‌دیت بۆ من هاتیه‌ قه‌بیل كرن، و ڤێجا هینگێ دێ وه‌ستیت و دوعا دێ هێلیت) (22).

2- حاله‌ت یان بارودوخێ مرۆڤ تێدا:

مه‌ره‌م ژ ڤێ خالێ ئه‌وه‌ كو ئه‌و بارودوخێ مرۆڤ دناڤ دا دوعایێ دكت ئه‌ڤجا چ د سوجده‌یێ دابت یان ژی ل جیهادێ و ل ده‌مێ فتارێ و ل ده‌مێ نڤێژێ بت یان ژی د جڤاتێن زكری دا بت یان …….هتد.

– {عن سهْلِ بنِ سعد رضي اللَّه عنْهُ قال: قال رسُولُ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: { ثِنَتانِ لا تُرَدَّانِ، أوْ قَلَّمَا تُردَّانِ: الدُّعَاءُ عِنْد النِّدَاءِ وعِند البأْسِ حِينَ يُلْحِمُ بَعْضُهُم بَعضاً } (23).

ئانكو (دوو دوعا ناهێنه‌ زڤراندن، یان كێم جاران دهێنه‌ زڤراندن: دوعا ده‌مێ بانگی و دوعایا ده‌مێ جیهادێ ده‌مێ نێزیكی ئێك و دوو دبن و دگه‌هنه‌ ئێك و دوو) (24)

– {عن أَبي هُرَيْرَةَ رَضيَ اللهُ عنهُ قالَ: قالَ: رسولُ الله صلى الله عليه وسلم:( ثَلاثُ دَعَوَاتٍ مُسْتجَابَاتٌ لا شَكَّ فِيهنَّ: دَعْوَةُ المَظلومِ، وَدَعْوَةُ المسَافِرِ، وَدَعْوَةُ الوَالِدِ عَلى وَلدِهِ} (25).

ئانكو (سێ دوعا بێ گومان د قه‌بیلن: دوعایا سته‌ملێكری، دوعایا رێڤنگی، دوعایا بابی لسه‌ر زارۆكی) (26).

– {وعن أبي هريرةَ رضي اللَّه عَنْهُ أنَّ رسُولَ اللَّه صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم قال: أقربُ ما يَكونُ العبْدُ مِن ربِّهِ وَهو ساجدٌ، فَأَكثِرُوا الدُّعاءَ} (27).

ئانكو (جهێ پتری هه‌مییان به‌نده‌ تێدا نێزیكی خودێ وه‌ختێ ئه‌و د سوجده‌یێ دا، ڤێجا گه‌له‌ك دوعایان تێدا بكه‌ن) (28)

ئاخفتنێن درێژ و چه‌ندین به‌رپه‌ر لسه‌ر ڤێ خالێ یێن هاتینه‌ گوتن و ره‌شكرن، به‌لێ بتنێ چه‌ند نمونه‌یه‌كێن كێم ژ فه‌رموده‌یان مه‌ لسه‌ر ڤێ خالێ ئینان، بتنێ داكو هزرا خالێ یا روهن بت.

3- جهێ دوعا لێ دهێته‌ كرن:

جهێ دوعا لێ دهێته‌ كرن كارتێكرن لسه‌ر قه‌بیلكرنا دوعایێ یێ هه‌یی، بۆ نمونه‌ دوعایا ل مزگه‌فتێ، مزگه‌فتا حه‌رام و ل جیهادێ دهێته‌ كرن، نه‌ وه‌كی وێ دوعایێ یه‌ یا مرۆڤ ل مال و پالدایی دكت.

– { عَنْ أَبِى أُمَامَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ -صلى الله عليه وسلم- قَالَ : تُفْتَحُ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَيُسْتَجَابُ الدُّعَاءُ فِى أَرْبَعَةِ مَوَاطِنَ عِنْدَ الْتِقَاءِ الصُّفُوفِ ، وَعِنْدَ نُزُولِ الْغَيْثِ ، وَعِنْدَ إِقَامَةِ الصَّلاَةِ ، وَعِنْدَ رُؤْيَةِ الْكَعْبَةِ } (29).

ئانكو (ده‌رگه‌هێن ئه‌سمانی ڤه‌دبن و دوعا ل چار جهان دهێنه‌ قه‌بیلكرن، ده‌مێ رێز دگه‌هنه‌ ئێك، ده‌مێ باران دهێت، ده‌مێ نڤێژ دهێته‌ ئه‌نجامدان، ده‌مێ دیتنا كه‌عبێ) (30)

4- چاوانییا گوتن و داخازكرنا دوعایێ:

ده‌مێ مرۆڤ دوعایێ دكت دڤێت مرۆڤ ره‌وشتێن ئه‌نجامدانا دوعایێ هه‌مییان بجهبینت و نابت له‌ز د دوعایێ دا بهێته‌ كرن و په‌یڤێن ژ هه‌ژی دوعایێ بهێنه‌ بكارئینان و نابت بلندی و خوه‌ مه‌زنكرن د دوعایێ دا هه‌بت.

{أَنَّ رَسُول اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم قَالَ: يُسْتجَابُ لأَحَدِكُم ما لَم يعْجلْ: يقُولُ قَد دَعوتُ رَبِّي، فَلم يسْتَجب لي } (31). ئانكو به‌رده‌وام خودێ دێ دوعایا ئێك ژ هه‌وه‌ قه‌بیل كت هندی ئه‌و له‌زێ نه‌كت ، بێژیت من دوعا ژ خودایێ خوه‌ كرن و ژ من قه‌بیل نه‌كرن) (32)

5- ده‌مێ دوعا تێدا دهێته‌ كرن:

ده‌مێ دوعا تێدا ژ خودایی دهێته‌ كرن كارتێكرن یا ل ئاستێ قه‌بیلكرنا دوعایێ هه‌یی، بۆ نمونه‌ ئه‌گه‌ر ل سێكا دویماهیێ ژ شه‌ڤێ بهێته‌ كرن ، یان ژی ل رۆژێن ئه‌ینییا یان ……هتد.

– {قيلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم: أَيُّ الدُّعَاءِ أَسْمعُ؟ قَالَ: {جوْفَ اللَّيْلِ الآخِرِ، وَدُبُرَ الصَّلَوَاتِ المكْتُوباتِ } (33).

ئانكو گوتنه‌ پێغه‌مبه‌ری (سلاڤێن خودێ لسه‌ر بن) كیژ دوعا چێتر دهێته‌ قه‌بیلكرن ؟ ، ئینا گوت: د نیڤا شه‌ڤێ دا و پشتی نڤێژێن فه‌رز (34)

– {عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ : ” أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَكَرَ يَوْمَ الجُمُعَةِ ، فَقَالَ : ( فِيهِ سَاعَةٌ ، لاَ يُوَافِقُهَا عَبْدٌ مُسْلِمٌ، وَهُوَ قَائِمٌ يُصَلِّي ، يَسْأَلُ اللَّهَ تَعَالَى شَيْئًا، إِلَّا أَعْطَاهُ إِيَّاهُ) وَأَشَارَ بِيَدِهِ يُقَلِّلُهَ} (35)

ئانكو ژ ئه‌بی هوره‌یره‌ی گوت پێغه‌مبه‌رێ خودێ (سلاڤێن خودێ لسه‌ر بن) بۆ مه‌ به‌حسێ رۆژا ئه‌ینی كر و گوت: وه‌خته‌ك یێ د رۆژا ئه‌ینیێدا هه‌یی، نینه‌ به‌نده‌یه‌كێ موسلمان بكه‌ڤیته‌ تێدا، و ئه‌و ژ پیاڤه‌ ڤه‌ بیت نڤێژێ بكه‌ت و دوعا ژ خودێ بكه‌ت، هه‌كه‌ خودێ تشتێ داخوازكری نه‌ده‌تێ و ئیشاره‌ت كره‌ ده‌ستێ خوه‌ كێم دانا (ئانكو دیاركر ب ئیشاره‌تا ده‌ستێ خوه‌ ئه‌و وه‌خت یێ كێمه‌) (36).

ل دویماهیێ دێ بێژم یا گرنگ ئه‌وه‌ مرۆڤ بێ هیڤی نه‌بت ژ دوعایان و ب به‌رده‌وامی دوعایان ژ خودایی بكت و هه‌ول بدت به‌رده‌وام پێداچوونێ بۆ خوه‌ بكت داكو جهێ خه‌ه‌مساری تێدا هاتیه‌ ئه‌نجامدان و دبته‌ ئه‌گه‌ر بۆ قه‌بیلنه‌بینا دوعایێ بهێته‌ ده‌ستنیشانكرن، ب زویترین ده‌م چاره‌سه‌ری بۆ وێ خه‌مساریێ بهێته‌ دیتن و ئه‌نجامدان.

هه‌روه‌سا مرۆڤ هه‌می هه‌ولێن خوه‌ ب مه‌زێخت داكو بشێت هه‌ڤسه‌نگییا هه‌ردوو لایه‌نێن لسه‌ری هاتینه‌ دیاركرن ب پارێزت.

و ئه‌گه‌ر باشییه‌ك هه‌بت ژ ده‌ڤ خودایێ مه‌زنه‌ و كێماسییه‌ك ژی د بابه‌تی دا هه‌بت ژ ده‌ڤ به‌نده‌یێ بێ هێز و لاوازه‌.

——————————————————————-
22 – مێرگا كێرهاتى و راستكاران: إسماعیل سگێری

23 – أبي داود [2542]

24 – مێرگا كێرهاتى و راستكاران: إسماعیل سگێری

25 – الترمذي [1905]

26 – ملا طه گوللی، چاڤپێكه‌فتن 14/03/2016

27 – ابی داوود [875]

28 – مێرگا كێرهاتى و راستكاران: إسماعیل سگێری

29 – الطبري

30 – ملا طه گوللی، چاڤپێكه‌فتن 14/03/2016

31 – الترمذي [ 3387 ]

32 – مێرگا كێرهاتى و راستكاران : إسماعیل سگێری

33 – الترمذي [ 3499 ]

34 – مێرگا كێرهاتى و راستكاران : إسماعیل سگێری

35 – فتح الباري: ابن حجر العسقلاني

36 – مێرگا كێرهاتى و راستكاران: إسماعیل سگێری

Check Also

ئه‌و تشتێن د نڤێژێ دا نه‌هێنه‌ ئه‌نجامدان باشتره‌:

1- ده‌ستكارییا له‌شی و جلكان یا زێده‌ ئانكو نابت مرۆڤ لڤینان ئه‌نجام دبت بۆ ده‌ستكارییا …

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *